Gratis spraak naar tekst in het Nederlands, in elk programma

Wat gratis is

Alles wat op je eigen computer draait, en dat is het grootste deel van Deixis:

• Nederlands dicteren, zo lang en zo vaak je wilt, in elk programma dat tekst aanneemt. Ook in de zes andere talen: Engels, Duits, Frans, Spaans, Italiaans en Portugees.
• Het spraakmodel. Voor het Nederlands is dat NVIDIA Parakeet v3, dat je één keer downloadt, ongeveer 670 MB. Daarna is er geen internet meer nodig om te dicteren.
• De rest van de app op je computer: het woordenboek en de woordenpakketten, schermuitsneden met aantekeningen, schermopname, je eigen knoppen en webhooks naar je eigen adressen. Let wel: de woordenpakketten zijn Engelstalig, en opschoning en woordenboek zijn op het Engels afgestemd.

Er loopt geen proefklok, en niets in deze lijst stopt na een paar weken, want er is nooit een proefperiode voor begonnen. Hoe goed het Nederlands verstaat, hebben we gemeten: 9,2% foute woorden op voorgelezen Nederlands uit Nederland (Google FLEURS, nl_nl). Vrij praten is lastiger dan voorlezen, en Vlaams is niet apart gemeten. De methode staat in het lab.

Waar gratis ophoudt

Vier dingen kosten geld, omdat er iets anders dan jouw computer voor moet werken.

Drie hebben een taalmodel nodig: een uitspraak opschonen met een model in plaats van met regels, een selectie vertalen, en een vergadering uitwerken tot notities. Een taalmodel draait op hardware die iemand betaalt. Gebruik je je eigen sleutel van een aanbieder of een model op je eigen machine, dan betaal jij die rekening en kost het bij ons niets. Wil je niets instellen, dan regelt Deixis Pro het voor $49 per jaar of $10 per maand.

De vierde is een deellink: een uitsnede, notitie of schermopname uploaden zodat iemand anders hem kan openen. Dat is opslag en bandbreedte bij ons, dus het vraagt een Deixis-account en hoort bij dezelfde betaalde versie. Wie de link opent, heeft niets nodig.

Een proefperiode van zeven dagen is er alleen voor die betaalde onderdelen. Je start hem zelf, met een code per e-mail en zonder creditcard. Het dicteren zelf valt er niet onder, want dat was al gratis.

Gratis spraak naar tekst in Word

"Spraak naar tekst in Word gratis" is een van de vragen die het vaakst gesteld worden, en het antwoord van Microsoft is kort. Dicteren in Word is volgens Microsoft alleen voor wie Microsoft 365 heeft, werkt niet in Office 2016 of 2019 zonder Microsoft 365, en vraagt een betrouwbare internetverbinding, omdat je spraak naar Microsoft gaat. Nederlands staat er bovendien als previewtaal bij, waarvan Microsoft zelf zegt dat de nauwkeurigheid lager of de interpunctie beperkter kan zijn. Zo staat het op Microsofts eigen pagina, gelezen op 4 november 2026.

Deixis heeft Word niet nodig om te werken, en Word heeft Deixis niet nodig om tekst aan te nemen. Je zet je cursor in je document, houdt Ctrl+Win ingedrukt en spreekt. Word ziet gewoon tekst binnenkomen, alsof je typt. Dat werkt in elke versie van Word, met of zonder abonnement, en in LibreOffice, Google Docs in je browser of een mailprogramma net zo goed.

Windows zelf heeft ook gratis typen via stem, onder Win+H. Het verstaat Nederlands, maar volgens Microsoft gebruikt het online spraakherkenning van Azure en heb je internet nodig. Daarover meer op Nederlands dicteren op Windows, ook zonder internet.

De gratis en betaalde opties naast elkaar

Niet elke tool in de tabel is gratis, en "gratis" betekent bij elk iets anders: bij Windows zit het erbij, bij Deixis is alles op je computer gratis, sommige clouddiensten geven een weektegoed aan woorden dat bedoeld is om op te raken, en enkele lokale programma's beginnen met een korte proefperiode. De tabel noemt per tool de gratis versie en de prijs, van de eigen pagina's en met datum. Een uitgebreidere vergelijking staat op dicteersoftware vergeleken.

Wat het niet doet

• De extra's zijn op het Engels afgestemd. Opschoning, het woordenboek en de woordenpakketten zijn voor het Engels gemaakt. Parakeet herkent woorden uit je woordenboek alleen aan hun klank, dus een ongewone naam komt er minder vaak goed uit dan in het Engels.
• Eén taal tegelijk. Je kiest de dicteertaal zelf; Deixis herkent hem niet vanzelf, en Nederlands en Engels door elkaar hebben we niet gemeten.
• Windows heeft AVX2 nodig: Intel vanaf Haswell of AMD vanaf Excavator, 2013 of later. Op een oudere processor start het niet. Op de Mac is het macOS 13 of nieuwer op Apple silicon.
• Geen bestanden. Deixis zet geen audiobestand om dat je ergens anders hebt opgenomen.
• Geen Linux, en op Android volgt Nederlands later.